H. Johannes Ogilvie ( * ca. 1579/1580 † 1615) was een Schotse jezuïet, pries­ter en marte­laar. Hij is de enige Schotse heilige uit de periode na de Re­for­ma­tie. Zijn feest­dag is 10 maart (in Schotland); bij de jezuïeten 14 ok­to­ber.

Bekeer­ling

Hij werd geboren in een calvinis­tisch adellijk gezin in Drum-na-Keith bij Keith (Banffshire). Zijn vader was pro­tes­tants; de familie had ook katho­lieke takken. Als tiener werd hij naar het Europese vasteland gestuurd voor studie (onder meer Helmstedt, later Leuven). Daar kwam hij in contact met jezuïeten en katho­lieke geleer­den zoals Cornelius a Lapide. In 1596, op ongeveer 17-jarige leef­tijd, bekeerde hij zich tot het katho­li­cisme. In 1599 trad hij in bij de jezuïeten. Hij stu­deerde onder meer in Olomouc, Graz en Wenen en werd in 1610 in Parijs tot pries­ter gewijd.

Na zijn wij­ding werkte hij in Rouen. Hij bleef aan­drin­gen om naar Schotland te mogen, waar katho­lieken zwaar ver­volgd wer­den. In no­vem­ber 1613 keerde hij in het geheim terug, vermomd als paar­den­hande­laar (onder de naam John Watson of kapitein Watson). Ongeveer elf maan­den lang bediende hij in het geheim katho­lieken in Edin­burgh, Glasgow en omge­ving: hij vierde mis, hoorde biecht, bezocht ge­van­ge­nen en gaf de sacra­menten.

Marte­laar

In ok­to­ber 1614 werd hij in Glasgow verra­den en gearres­teerd. Tijdens maan­denlange gevangen­schap werd hij zwaar gemar­teld (onder meer slaapdeprivatie van dagenlang, prikken met naal­den, kneu­zing van de benen). Hij wei­gerde namen van andere katho­lieken te noemen en erkende de koning (Jacobus I/VI) niet als hoofd van de Kerk. Uit de ge­van­ge­nis liet hij een ver­slag smokkelen, de Relatio incarcerationis. Hij werd ver­oor­deeld wegens hoogverraad. Op 10 maart 1615 (Gre­go­ri­aanse kalen­der) werd hij opge­han­gen op Glasgow Cross. Door de reactie van de menigte werd hij niet gevieren­deeld; zijn lichaam verdween in een ongemar­keerd graf voor mis­da­digers. Reli­kwieën zijn er niet. Een bekend verhaal is dat hij zijn rozen­krans in de menigte wierp; iemand die hem opving zou later katho­liek zijn gewor­den.

Halve eeuw gele­den heilig­ver­klaard

Hij werd in 1929 zalig­ver­klaard door Pius XI en op 17 ok­to­ber 1976 - 50 jaar gele­den - heilig verklaard door Paulus VI, mede na een won­der­baar­lijke gene­zing van kanker bij de Glaswegian John Fagan. Het natio­nale hei­lig­dom bevindt zich in de jezuïeten­kerk St Aloysius in Glasgow. Hij wordt gezien als marte­laar voor de geloofs­vrij­heid en het pau­se­lijk primaat.