Het was een prachtige bijna zwoele zomeravond, en de locatie van de tuinavond was haast nog mooier. Wij waren met een flink gezelschap in de tuin van de gastvrije Mieke Boelen-van den Oord in Ammerzoden. En natuurlijk ontbrak haar beroemde appeltaart niet bij het kopje koffie.
Spreker op deze avond was onze eigen pastor Jos Vriesema. Hij had het zich niet gemakkelijk gemaakt met het onderwerp van deze avond nm. het Heilig Hart van Jezus.
Ouderen onder ons kennen de devotie van het Heilig Hart van Jezus nog wel van vroeger op de eerste vrijdag van elke maand. Ook hadden veel gezinnen het soms wat zoet aandoend Heilig Hartbeeld, Jezus met gespreide armen en een zichtbaar hart’. Maar de laatste jaren is het beeld van het Heilig Hart zowel letterlijk als figuurlijk wat naar de achtergrond verdwenen.
Toch was het, de op tweede Paasdag overleden, paus Franciscus die zijn vierde en laatste encycliek pas vorig jaar oktober publiceerde met als titel Dilexit Nos, Hij heeft ons liefgehad. De ondertitel luidt: “over de menselijke en Goddelijke liefde van het Hart van Jezus Christus”. Dus een echt kerkelijk geschrift over het Heilig Hart.
Een korte samenvatting van het betoog van Jos
Waarom schreef hij juist deze encycliek op een moment dat hij aanvoelde dat zijn leven ten einde liep?
Mogelijk wilde hij een gelovig fundament leggen onder zijn eerdere verschenen encyclieken, Laudato Si en Fratelli Tutti. Dit zijn encyclieken die gaan over wetten en geboden, en minder over geloven. Hij wil aangeven dat het hart van Christus het fundament is en wordt gevormd door de eigenschap die wij allen kennen, nm, ‘de liefde’.
Wat wil de paus ons in deze encycliek zeggen?
Het feit dat paus Franciscus van oorsprong Jezuïet is, is hierbij van grote betekenis. De Jezuïeten hebben in de voorbije eeuwen de Heilig Hart verering sterk gestimuleerd. Dus de paus maakt in Dilexit Nos ook iets van zijn Jezuïtische wortels en spiritualiteit zichtbaar en voelbaar. Hij doet dat in vijf hoofstukken:
- Het hart is een universeel symbool
- Het hart is een teken van liefde
- Het hart, Christus, die ons zozeer heeft liefgehad
- Dorst naar de liefde van God
- Liefde geven, liefde ontvangen
Eigenlijk komt de hele kerkgeschiedenis over het thema Hart van Jezus ter sprake. Maar belangrijk is wel dat dit stuk de onderbouwing is van de sociale encyclieken en vele andere geschriften van de paus. En daarbij maakt de paus dankbaar gebruik van wat hij vanuit de kring van de Jezuïeten heeft meegekregen.
Dus de Heilig Hart devotie is geen privé-devotie, is niet een stukje voltooid verleden tijd, maar kan juist een fundament zijn voor onze inzet in Kerk en wereld. De paus maakt ons duidelijk, dat onze inzet gefundeerd moet zijn in het vertrouwen, dat we hebben in Jezus, die ons in alles in de liefde is voorgegaan. Die twee aspecten hebben elkaar nodig en vullen elkaar aan: enerzijds beseffen, dat God liefde is, en dat Jezus ons in die liefde is voorgegaan, anderzijds, dat liefde geen kwestie is van mooie woorden, of diepzinnige gebeden, maar dat de liefde in ons doen en laten handen en voeten moet krijgen.
De encycliek geef aan hoe wij ons hart tot Zijn hart kunnen richten. Dat is een taak die wij niet alleen individueel, maar zeker ook als kerkgemeenschap moeten oppakken. Een heel moderne en eigentijdse manier om Jezus te benaderen.
Laten we de tijd nemen om na te denken, hoe wij in de Bommelerwaard tot een gemeenschap kunnen uitgroeien, die gedragen wordt door de liefde van Christus en de liefde voor elkaar en voor onze wereld.
Er ontstond nog een korte levendige discussie, waarna de gasten nog heel lang en genoeglijk napraten.
Jos Vriesema en Mieke Boelen, bedankt voor deze mooie avond.
